Γιατί η παχυσαρκία είναι σοβαρή ασθένεια;

Η παχυσαρκία είναι σοβαρή ασθένεια που απειλεί όλες τις ηλικίες.  Είναι η πέμπτη κύρια αιτία θανάτου σε όλο τον κόσμο, πολυσύνθετη και χρόνια πάθηση που οφείλεται κυρίως στο στρες, στη διατροφή και στη καθιστική ζωή και λιγότερο σε γενετικές ή ενδοκρινικές παθήσεις.

Πέρα από τις ψυχικές συνέπειες και τον κοινωνικό αποκλεισμό που υφίσταται το παχύσαρκο άτομο, κινδυνεύει πολλαπλάσια από  σειρά ασθενειών. Έχει αποδειχτεί μάλιστα, η συσχέτιση παχυσαρκίας και αυξημένης θνησιμότητας, δηλαδή υψηλότερο ποσοστό θανάτου.

Ασθένειες που ευνοεί η παχυσαρκία είναι:

Καλοήθης υπερπλασία του προστάτη. Παρατηρείται συχνότερα σε παχύσαρκους άνδρες. Η παχυσαρκία αυξάνει και τον κίνδυνο εμφάνισης και καρκίνου του προστάτη. Έρευνες έχουν δείξει ότι η συσσώρευση περιττών κιλών στην κοιλιά (ανδρικού τύπου παχυσαρκία) διπλασιάζει τον κίνδυνο.

Νεφρά. Τα επιπλέον κιλά οδηγούν σε υπερλειτουργία των νεφρών, για να ικανοποιήσουν τις μεταβολικές ανάγκες του αυξημένου σωματικού βάρους. Η υπερλειτουργία σε χρόνια βάση, μπορεί να προκαλέσει εξάντληση, με τη μορφή χρόνιας νεφρικής νόσου. Επιπρόσθετα, η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο διαβήτη και υπέρτασης, βασικούς παράγοντες κινδύνου για χρόνια νεφρική νόσο.  Σύμφωνα με διεθνή επιδημιολογικά δεδομένα, οι παχύσαρκοι σε σχέση με τους συνομηλίκους τους με φυσιολογικό βάρος, έχουν διπλάσιες πιθανότητες να εκδηλώσουν χρόνια νεφρική νόσου.  Η παχυσαρκία σχετίζεται και με τα αυξημένα επίπεδα πρωτεΐνης ( δηλαδή λευκώματος), τη γνωστή  λευκωματουρία, η οποία  αποτελεί ένδειξη ότι οι νεφροί δεν λειτουργούν φυσιολογικά.

Καρκίνος. Μελέτες συσχετίζουν το αυξημένο σωματικό βάρος και κυρίως το σπλαχνικό λίπος με τις κακοήθεις νεοπλασίες στο γαστρεντερικό σύστημα (στομάχι, ήπαρ, πάγκρεας, χοληδόχο κύστη και παχύ έντερο). Η παχυσαρκία επιδρά παρόμοια με τον αλκοολισμό: ο λόγος για τη μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος.

Η συσσώρευση υπερβολικής ποσότητας λίπους αυξάνει τα επίπεδα των ορμονών (οιστρογόνων και τεστοστερόνης), που εμπλέκονται στην εμφάνιση καρκίνου.  Η παχυσαρκία έχει συνδεθεί και με τον καρκίνο του ενδομητρίου, του στήθους (σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες) και πιθανώς τον καρκίνο των ωοθηκών. Επιπρόσθετα, με την αύξηση του σωματικού βάρους, αυξάνει σε μέγεθος και  θυρεοειδής και μαζί οι πιθανότητες τα κύτταρά του να μεταλλαχθούν και να εμφανιστούν νεοπλασίες.

Καρδιαγγειακές παθήσεις. Η παχυσαρκία συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιακού επεισοδίου. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη  οι παχύσαρκες γυναίκες με ιστορικό διαβήτη και υψηλή χοληστερίνη έχουν αυξημένη προδιάθεση καρδιαγγειακών παθήσεων. Το επιπρόσθετο βάρος μειώνει την καρδιοπροστατευτική  “καλή” χοληστερόλη (HDL).

Τριγλυκερίδια. Η παχυσαρκία αυξάνει τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων (μορφή λίπους στο αίμα) τα οποία ενοχοποιούνται για αυξημένο κίνδυνο καρδιακών προβλημάτων.

Εγκεφαλικό. Έρευνες έχουν δείξει ότι  παχυσαρκία και η συσσώρευση  λίπους στην κοιλιά αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού, το οποίο μπορεί να προκληθεί είτε από ελλειπή παροχή αίματος στον εγκέφαλο είτε από αιμορραγία στον εγκέφαλο. Ανάλογα με την περιοχή του εγκεφάλου που προκαλείται βλάβη, ένα εγκεφαλικό μπορεί να προκαλέσει κώμα, αναστρέψιμη ή μη παράλυση, προβλήματα ομιλίας, άνοια.

Διαβήτης. Η παχυσαρκία ενοχοποιείται για τον  σακχαρώδη διαβήτη και ειδικά τον ο διαβήτη τύπου 2,  που αφορά στο 90%  των διαβητικών ατόμων.

Υπέρταση. Συχνά τα υπέρβαρα άτομα είναι υπερτασικά. Όπως αναφέρουν έρευνες, η  λεπτίνη είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις αλλαγές στο σωματικό βάρος και στις αλλαγές στην πίεση του αίματος. Η λεπτίνη είναι ορμόνη που ρυθμίζει την ποσότητα του λίπους που αποθηκεύει το σώμα ενώ ρυθμίζει και το αίσθημα της πείνας.

Αναπνευστικά προβλήματα. Η παχυσαρκία προκαλεί δύσπνοια όταν το σώμα καταπονείται ενώ  αποτελεί και κύρια αιτία αποφρακτικής υπνικής άπνοιας: η συγκεκριμένη διαταραχή, διακόπτει παροδικά την αναπνοή, άρα και την παροχή οξυγόνου, την ώρα του ύπνου. Με τη σειρά της ενοχοποιείται  για καρδιοπάθεια, υπέρταση και διαβήτη. Η αναπνευστική ανεπάρκεια, που οφείλεται στην παχυσαρκία, μπορεί ακόμα να προκαλέσει πνευμονική υπέρταση, διόγκωση της καρδιάς και καρδιακή ανεπάρκεια.

Οστεοαθρίτιδα. Η παχυσαρκία εντείνει τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας. Σε αυτήν την πάθηση οι αρθρώσεις παύουν να έχουν φυσιολογική δομή και ο ασθενής κινείται με δυσκολία και πονώντας.

Η παχυσαρκία μπορεί επίσης να προκαλέσει μεταβολικό σύνδρομο (από το οποίο πάσχει ο ένας στους τρεις παχύσαρκους),  υπογονιμότητα στις γυναίκες, ινομυώματα, προβλήματα κατά την εγκυμοσύνη, πέτρες στη χολή αλλά και ουρική αρθρίτιδα.